Awers Konstancjusza I, a rewers pożyczony od Dioklecjana...

[Tomanek]

Przerywając nieco monotonię tematyczną brązików tetrarchii i rodzinki Konstantyna, postanowiłem pokazać inną gałązkę mennictwa tego okresu.

Tetradrachma aleksandryjska Konstancjusza Chlorusa, z rewersem noszącym ślady przerabiania stempla.
W przypadku monet aleksandryjskich, mamy ten szczęśliwy motyw, że monety były precyzyjnie datowane latami panowania danego władcy. Zazwyczaj był to symbol literowy, np. L - B ( L - roku, B - drugiego ), L - IB ( roku dwunastego ) itp. Czasem pojawiało się datowanie lat panowania oznaczone pełnym wyrazem L - ЄNATOV ( roku dziewiątego ). Mając tego typu oznaczenia możemy z dużą dokładnością  datować poszczególne emisje.

Do momentu zaprzestania w Aleksandrii emisji monet greckich ( prowincjonalnych ), mennica ta puszczała w obieg monety Dioklacjana, od pierwszego roku jego panowania ( L-A; roku pierwszego - 284/285 r. n.e.) do roku 296 ( L-IB; roku dwunastego 295/296 ).
Analogicznie były w tym czasie oznaczane monety pozostałych tetrarchów.

Tetradrachmy emitowane z awersem Konstancjusza I w trzecim roku jego panowania, nosiły oznaczenie na rewersie L - Γ (roku trzeciego; 294/295), analogicznie w tym samym czasie był to 11 rok panowania Dioklecjana, a rewersy jego monet nosiły oznaczenie L - IA (roku jedenastego; 294/295).

Prezentowana tetradrachma Konstancjusza I, z legendą awersu ΦΛΑ(VΙΟC) KωNCTANTIOC K(AICAP) oraz z rewersem przedstawiającym postać Elpis ( Spes ), nosi ślady przeróbki stempla rewersu. Widać wyraźnie, że oznaczenie roku panowania miało pierwotnie symbol "L - IA" i zostało celowo zmienione na   "L - Γ". Skoro mennictwo greckie znika w Aleksandrii z końcem roku 296, to ostatnim oznaczeniem dla Konstancjusza będzie rok czwarty "L - Δ" (295/296).

Rewers tej monetki nosząc ślady po oznaczeniu "L - IA" wyraźnie wskazuje pierwotne zastosowanie dla monet Dioklecjana.

Elpis Dioklecjana z roku 11 (294/295) - Emmett 4046(11); Dattari 5684, 5685:

 


Ten sam motyw na monecie Konstancjusza I z roku 3 (294/295) - Emmett 4185(3); Dattari 6056, 6057:



Wersja z przerobionym jedenastym rokiem Dioklecjana, na trzeci rok panowania Konstancjusza Chlorusa:

[Lech Stępniewski]

Rewers tej monetki nosząc ślady po oznaczeniu "L - IA" wyraźnie wskazuje pierwotne zastosowanie dla monet Dioklecjana.

Sugeruje Pan, że został im stempel w dobrym stanie, więc po drobnej korekcie wrócił do roboty? Oszczędne chłopaki były w tej mennicy.

[zenonmoj]

A może gościu od dziubdziania rewersów akurat w tym dniu zapił i trzeba było kombinować... 

ZM

A monetka, swoją drogą bardzo fajna.

[Tomanek]

Sugeruje Pan, że został im stempel w dobrym stanie, więc po drobnej korekcie wrócił do roboty?

W tym konkretnym przypadku, to już nawet nie sugeruję, a najnormalniej stwierdzam fakt. W realu ten ślad po dioklecjanowym oznaczeniu "IA" jest bardzo wyraźny.

Jednocześnie sonduję teren, czy tetradrachmy aleksandryjskie mają na Naszym podwórku grono wielbicieli i amatorów.

[Lech Stępniewski]

Jednocześnie sonduję teren, czy tetradrachmy aleksandryjskie mają na Naszym podwórku grono wielbicieli i amatorów.

Przydałoby się, bo to wdzięczna działka. Ostatnie podrygi prowincjonalnego mennictwa. No i stosunkowo niedrogie.

[Tomanek]

to wdzięczna działka. Ostatnie podrygi prowincjonalnego mennictwa. No i stosunkowo niedrogie.

Działeczka - owszem bardzo przyjemna. Sam uległem jej urokowi, w ograniczonym, schyłkowym okresie.

Czy niedrogie? Z tym  bywa podobnie jak z innymi pozornie "tanimi" działami numizmatyki. Np. dla okresu tetrarchii, pospolite tetry Diklecjana i Maksymiana można przejąć za stosunkowo małe pieniądze ( 5 - 30 euro ). Schody zaczynają się przy rzadszych rewersach i główkach Galeriusza oraz Konstancjusza. Ostatnio, zzieleniały Galeriusz z głową Sola na rewersie, zszedł za symboliczną kwotę 285 $. Strach pomyśleć, ile by kosztował ładnie zachowany egzemplarz

[Tomanek]

Celowo odszukałem stary temat, aby pokazać kolejną ciekawostkę z dogasającej, aleksandryjskiej enklawy.

Dziwaczne lustereczko na rewersie tetradrachmy Dioklecjana z 11-go roku panowania ( 294/295 r.).
Motyw bardzo popularny - Elpis - odpowiednik rzymskiej Spes, personifikacji nadziei.
Na tetradrachmach aleksandryjskich Elpis przedstawiana jest zawsze bardzo schematycznie - stojąca
postać z kwiatem w jednej ręce i podtrzymująca rąbek szaty drugą ręką. Zawsze zwrócona na lewo.

Normalnie wybity egzemplarz (Emmett 4046/11) wygląda tak:

 

oznaczenie na rewersie 11-go roku panowania Dioklecjana: L - IA

Upolowałem ostatnio dziwadło, gdzie oznaczenie roczne wybite zostało
jako lustrzane odbicie. Smaczku dodaje fakt, że postać Elpis jest ustawiona prawidłowo,
a "lusterko" dotyczy samej inskrypcji rocznej.

Poniżej kwiatek z odbitym L -IA
oraz ten sam motyw z monet Dioklecjana - Emmett 4046/1; 4046/6; 4046/9; 4046/10 i odbity 4046/11;
Maksymiana - Emmett 4114/2;
Konstancjusza Chlorusa - Emmett 4185/3
i Galeriusza - Emmett 4220/3