TPZN - Forum numizmatyczne

Pieniądz w Polsce => Polska Królewska => 1669 - 1795 => Wątek zaczęty przez: DzikiZdeb w 24 Wrzesień 2018, 20:28:35

Tytuł: Tynf górski / złoty górski
Wiadomość wysłana przez: DzikiZdeb w 24 Wrzesień 2018, 20:28:35
Jak w temacie - co to za licho? Znalazłem to w artykule U źródeł istnienia fortun chłopskich w Karpatach Polskich (1650-1848) (Społeczeństwo staropolskie t. I, 1976). Wszystkie kwoty pochodzą z zapisów Sądu Powiatowego w Czarnym Dunajcu i występują równolegle z zapisami w złotych reńskich:

-3000 tynfów górskich (wartość majątku zmarłego w 1813) - SPCzD 3 poz. 38
-500 złotych górskich (wiano pewnie po 1813 ze względu na tą samą księgę i późniejszą pozycję) - SPCzD 3 poz. 248 (pod pozycjami 5 i 47 wiana w złotych reńskich)
-1560 złg (bracia w sumie pożyczyli na lichwę); 2700 złg (zbójcy im zrabowali, kto wie, jakie były powiązania pomiędzy zbójcami a dłużnikami) - SPCzD 5, poz. 51 (niestety wygląda na to że księga 5 nie musiała następować chronologicznie po 3, bracia żyli na pewno w 1789 r., kiedy to posiadali drewno budowlane, pożyczki były udzielone przed rokiem 1792)
-900 złg (dług gospodyni w I poł. XIX w., być może w roku 1813) - SPCzD 2 poz. 37 (? przypis zbiorczy i zbudowany nieco chaotycznie, nie jestem pewien źródła i pozycji)
-3385 złg (zastaw za grunt, początek XIX w., być może 1802) - SPCzD 2 poz. 37 (? przypis zbudowany całkowicie chaotycznie)
-1600 złg (zastaw hipoteczny, prawdopodobnie pomiędzy 1724 a 1802) - HGZ (Hipoteka Galicji zachodniej) 324 poz. 9.
Tytuł: Odp: Tynf górski / złoty górski
Wiadomość wysłana przez: dusiolek w 24 Wrzesień 2018, 20:39:38
cos z googla: https://www.mennicastaropolska.pl/artykul/w-polsce-istnial-bitcoin-juz-w-xvii-wieku-127 (https://www.mennicastaropolska.pl/artykul/w-polsce-istnial-bitcoin-juz-w-xvii-wieku-127)

Tomek
Tytuł: Odp: Tynf górski / złoty górski
Wiadomość wysłana przez: DzikiZdeb w 24 Wrzesień 2018, 20:56:05
cos z googla: https://www.mennicastaropolska.pl/artykul/w-polsce-istnial-bitcoin-juz-w-xvii-wieku-127 (https://www.mennicastaropolska.pl/artykul/w-polsce-istnial-bitcoin-juz-w-xvii-wieku-127)
Jak widać z powyższych ksiąg sądowych w samym Czarnym Dunajcu zanotowano co najmniej pięć transakcji w złotych górskich i jedną w tynfach górskich (może to to samo?), poza tym autorzy zapomnieli napisać najważniejszego - jednostka obrachunkowa, ale o jakiej wartości?

Mimo to dobrze, że Pan to znalazł, wygląda na to że jednostka nie była fantomem ograniczonym do jednej miejscowości.
Tytuł: Odp: Tynf górski / złoty górski
Wiadomość wysłana przez: DzikiZdeb w 25 Wrzesień 2018, 07:08:56
1 złg = 36 groszy :-) (Biblioteka Warszawska III (XXXVII), 1847, s. 573).
Tytuł: Odp: Tynf górski / złoty górski
Wiadomość wysłana przez: cancan62 w 25 Wrzesień 2018, 12:47:08
Jeśli dudek wywodził się od pruskiego "duttchen", to ciekawe, bo duttchen to były trzy grosze, nie sześć.
Tytuł: Odp: Tynf górski / złoty górski
Wiadomość wysłana przez: DzikiZdeb w 25 Wrzesień 2018, 13:02:50
duttchen to były trzy grosze, nie sześć.
Trzy grosze srebrne + 100% aggia na boratynki i późniejszą miedź = sześć groszy miedzianych.
Tytuł: Odp: Tynf górski / złoty górski
Wiadomość wysłana przez: Jacek O w 26 Wrzesień 2018, 09:18:32
Jeśli dudek wywodził się od pruskiego "duttchen", to ciekawe, bo duttchen to były trzy grosze, nie sześć.
Prelegent a w zasadzie prelegentka na jednym ze spotkań odbywających się w Muzeum im. Emeryka Hutten-Czapskiego w ramach cyklu "Numizmatyka, czyli co?" powiedziała, że gwarowe nazywanie pieniędzy dutkami albo dudkami wzięło się od podobieństwa przedstawianego na monetach orła do dudka (Upupa epops)  ;)
Tytuł: Odp: Tynf górski / złoty górski
Wiadomość wysłana przez: DzikiZdeb w 26 Wrzesień 2018, 13:22:09
wzięło się od dudka ;)
I dlatego tak trwale przyjęło się w węgiersko-niemieckojęzycznym Siedmiogrodzie i okolicach. Pozdrawiamy prelegentkę ;-)
Tytuł: Odp: Tynf górski / złoty górski
Wiadomość wysłana przez: DzikiZdeb w 29 Wrzesień 2018, 20:31:04
Zastanawia mnie jeszcze ten tymf górski. O ile się nie mylę za późnych Sasów tynf to to samo co ort. Idąc tym tropem tymf górski = 1/2 złotego górskiego? Czy też złoty górski = 6*6 groszy miedzianych = 6*3 grosze srebrne = 18 groszy srebrnych = 1 tynf (górski)?