TPZN - Forum numizmatyczne

Pieniądz w Polsce => Od roku 1918 do dziś => II RP, WMG i IIWŚ => Wątek zaczęty przez: Chalupski w 13 Maj 2019, 18:34:31

Tytuł: Warianty napisu SALUS REIPUBLICAE SUPREMA LEX na rancie Nike
Wiadomość wysłana przez: Chalupski w 13 Maj 2019, 18:34:31
Nike, to pierwsze masowo bite monety II RP z napisem na rancie. Napis „SALUS REIPUBLICAE SUPREMA LEX” - dobro Rzeczpospolitej najwyższym prawem.
Początkowo mennica tłoczyła napis na maszynie, w której krążek pod dużym naciskiem toczono po płaskiej kliszy z wypukłymi literami. Maszyna miała zbyt małą wydajność opracowano więc nowe, wydajniejsze urządzenie, w którym klisza z napisem miała kształt krążka.
W momencie, gdy przygotowywałem do druku mój katalog monet II RP miałem niewiele danych o wariantach napisu na rancie. Napisałem wtedy, że:
Cytuj
Na pięciozłotówkach z Nike można zaobserwować różne warianty napisu na rancie. Podstawowe dwa, to
I. przerwa między LEX i SALUS ma 10 milimetrów,
II. przerwa między LEX i SALUS ma 18 milimetrów.
   Istnieją też monety, na których odstęp ten wynosi 8 lub 13 mm. Wariant I znajdujemy na Nike bitych zarówno w Warszawie, jak i w Brukseli. Można z tego wnioskować, że i tu i tam używano krążków z jednego źródła.
Zostałem niedawno zapytany:
Cytuj
Czy istnieją jakieś źródła , które by ten temat zgłębiał ?  Dlaczego mamy różne odległości ? Jaki udział procentowy jest danych monet pod względem wariantów odległości ? Czy charakterystyczne fale, które występują czasami na rantach są powiązane z którymś konkretnie wariantem odstępu ?

Moje pięciozłotówki z Nike przedstawiają się tak:

1928 - Bruksela
7 mm
9 mm

1928 - Warszawa
9 mm - znak mennicy 1,2 mm od stopy
12 mm - znak mennicy 1,7 mm od stopy
10 mm i 14 mm - znak mennicy 2,1 mm od stopy

1930
13 mm

1931
14 mm

Rocznika 1932 nie mam

Ponieważ nie mam dostępu do dużej ilości tych monet, a zdjęcia i opisy w ofertach aukcyjnych nie niosą potrzebnych informacji, proszę o zmierzenie odległości między LEX, a SALUS (od prawej krawędzi X do lewej krawędzi S) i podzielenie się wynikami w tym wątku. Może uda się coś ciekawego z tego wywnioskować.

Tytuł: Odp: Warianty napisu SALUS REIPUBLICAE SUPREMA LEX na rancie Nike
Wiadomość wysłana przez: modsog w 13 Maj 2019, 19:01:23
1928 Bruksela - 7mm
Tytuł: Odp: Warianty napisu SALUS REIPUBLICAE SUPREMA LEX na rancie Nike
Wiadomość wysłana przez: dusiolek w 14 Maj 2019, 15:50:27
Zakladam, ze mierzenie jest po obwodzie,

1931 - 14 mm

1928 warszawa
   2 x 14 mm - niestety nie jestem pewien co do odleglosci stopy od znaku mennicy - cos okolo 2 mm

mam jeszcze kilka Nike z 1928 w innym pudelku - postaram sie niedlugo podac info

Tomek
Tytuł: Odp: Warianty napisu SALUS REIPUBLICAE SUPREMA LEX na rancie Nike
Wiadomość wysłana przez: Chalupski w 14 Maj 2019, 21:19:02
Zakladam, ze mierzenie jest po obwodzie,
Tak, po obwodzie.
Dziękuję.
Tytuł: Odp: Warianty napisu SALUS REIPUBLICAE SUPREMA LEX na rancie Nike
Wiadomość wysłana przez: dusiolek w 16 Maj 2019, 05:10:31
9 mm - Bruksela
9 mm - Warszawa
2x14 mm - Warszawa

Co do odległości znaku  - nie mierzyłem

Tomek
Tytuł: Odp: Warianty napisu SALUS REIPUBLICAE SUPREMA LEX na rancie Nike
Wiadomość wysłana przez: dusiolek w 18 Maj 2019, 04:59:51
I ostatnia: Warszawa, 1928 9 mm I znak bardzo blisko stopy
Tytuł: Odp: Warianty napisu SALUS REIPUBLICAE SUPREMA LEX na rancie Nike
Wiadomość wysłana przez: Chalupski w 18 Maj 2019, 09:01:26
Dziękuję
Zbieram wszystkie Wasze odpowiedzi. Mam nadzieję, że będzie ich więcej. Jutro tę samą prośbę umieszczę na blogu. Tam też pokażę zbiorcze zestawienie (oczywiście dam tu link do niego).
Tytuł: Odp: Warianty napisu SALUS REIPUBLICAE SUPREMA LEX na rancie Nike
Wiadomość wysłana przez: mmz w 19 Maj 2019, 18:18:50
Sztandar to ten sam krążek. Można jego też rozpatrywać tak jak krążki dla Nike.
Tytuł: Odp: Warianty napisu SALUS REIPUBLICAE SUPREMA LEX na rancie Nike
Wiadomość wysłana przez: Chalupski w 19 Maj 2019, 18:30:28
Sztandar to ten sam krążek. Można jego też rozpatrywać tak jak krążki dla Nike.
Tak, ale dla mnie ciekawsza jest Nike i powiązanie wariantów napisu na rancie z rocznikami i wariantami stempla rocznika 1928. Czy takie powiązania istnieją, a jeśli tak, to jakie są.
Tytuł: Odp: Warianty napisu SALUS REIPUBLICAE SUPREMA LEX na rancie Nike
Wiadomość wysłana przez: mmz w 19 Maj 2019, 18:48:12
Tu trzeba sprawdzać kompleksowo kilka rzeczy na raz, tak w tabeli:
1. odległość LEX SALUS
2. skrętka
3. waga
4. otok z kresek/kropek awers
5. otok z kresek/kropek rewers
6. kropki w koronie orła
7. zdwojenia
8. pierwsze "S" w SALUS = drugie "S" w SALUS
9. odległość znaku od stopy
10. głębokość wybicia napisu na rancie, czyli czy "A" ma kropkę w trójkącie
11. wklęsłość podstawy "L"

edit: kosmetyka
Tytuł: Odp: Warianty napisu SALUS REIPUBLICAE SUPREMA LEX na rancie Nike
Wiadomość wysłana przez: Chalupski w 19 Maj 2019, 18:52:13
Tu trzeba sprawdzać kompleksowo kilka rzeczy na raz, tak w tabeli:
1. odleglosc LEX SALUS
2. skrętka
3. waga
4. otok z kresek/kropek awers
5. otok z kresek/kropek rewers
6. kropki w koronie orła
7. zdwojenia
8. pierwsze "S" w SALUS = drugie "S" w SALUS
9. odległość znaku od stopy
10. głębokość wybicia napisu na rancie, czyli czy "A" ma kropke w trójkącie
11. wkleslosc podsrawy "L"
W takie szczególiki to będzie można się bawić, jeśli uda się potwierdzić istnienie korelacji w podstawowym zakresie.
Tytuł: Odp: Warianty napisu SALUS REIPUBLICAE SUPREMA LEX na rancie Nike
Wiadomość wysłana przez: mmz w 19 Maj 2019, 19:04:22
12. kształt znaku mennicy: strzałka, rybka, łódka
13. kropki w koronie
14. niedobita ostatnia "1" w 1931
15. zdwojona data pionowo
16. zdwojona data poziomo

PS. Podobne ćwiczenie można dodatkowo zrobić dla sztandar bicie płytkie i sztandar bicie głębokie. Jako referencja dla nike 1928/30.