Strona główna | Forum | Artykuły | Galeria | Kalendarz
TPZN - Forum numizmatyczne
Aktualności:
 
*
Witamy, Gość. Zaloguj się lub zarejestruj.
Czy dotarł do Ciebie email aktywacyjny?
17 Grudzień 2018, 20:21:37


Zaloguj się podając nazwę użytkownika, hasło i długość sesji


Strony: 1 [2]   Do dołu
  Drukuj  
Autor Wątek: Grzywna w końcu XVII w.  (Przeczytany 3243 razy)
0 użytkowników i 1 Gość przegląda ten wątek.
DzikiZdeb
Gaduła
****

Wiadomości: 3 048


Zobacz profil
« Odpowiedz #15 : 26 Luty 2018, 18:14:27 »

Albo weźmy angielską gwineę. Ostatni raz wybito ją na początku XIX wieku, a obrachunkowo funkcjonowała w pewnych dziedzinach jeszcze dobre 100-150 lat. I też można by pytać - przecież mają te funty, to po co gwinea (tym bardziej, że różnica minimalna). Ale "się utarło". Może w tej Wysokiej też się co do młynów i chałup utarło, że się je wycenia w grzywnach. Taka ichnia elegancja.
Też miałem skojarzenia z gwineą. Generalnie mechanizm "się utarło" jest jasny, zdziwiła mnie tylko jego trwałość - odniosłem wrażenie, jakby ktoś dzisiaj albo może i za dziesięć lat zaczął mi liczyć w milionach. Byłem raczej ciekaw, czy to przodkowie tak mieli, czy np. zapisywano tak, bo tak stało w starych zbiorach praw, których nikt nie modyfikował, generalnie sądy wiejskie zapisywały grzywny do roku 17xx, albo np. tak się utarło w całej Małopolsce czy Czerwonej Rusi, na granicy których rzeczona Wysoka leży. Nie pracowałem do tej pory na takim tekście i nie za bardzo mogłem na szybko znaleźć jakieś z innych części Polski, a podobnego okresu, więc się zapytałem tutaj.

Póki co jest rok 1718 i grzywny obiegają w najlepsze :-)

Takie jeszcze drobiazg mnie zastanowił - oni wnoszą zwyczajową opłatę sądową w wysokości grosza: "co obiedwie strony groszem sobie przy prawie zaświadczyły (...)". Groszy w obiegu nie było. Rzucali ławnikom po trzy boratynki i nic ich nie obchodziły różne aggia? Może tak?

W niektórych aktach pobrzmiewają echa użycia słowa grzywna jako kara pieniężna, np. taki pitaval: "Die 23 martii anno 1708 stanąwszy Ewa Makowowa przed sądem prawnym wysockim uskarżała się na Reginę Bleierową ze ią w domu własnym Bleierowey pomieniona Makowczyk naszedszy pobiła, wzaiem zaś Bleierowa w[m]szcząc sie przez męza swego krzywdy sie uswoiey w domu Troynarowym sąsiedzkim pomściła (...) obiedwie strony na par dwie świec półfuntowych osądzili. Chcąc zaś obmierzyc domow częste inwazye a stosując się do prawa koronnego ktore to głosi ze naiezdnik sam od siebie sie zabity bywa, uspokaiaiąc swary dalsze, zakłada karę dworskiey grzywnę iedną to jest kazdey z osoba stronie, sądowi zas y prawnym grzywien dwie, kazda po iedney. [w razie recydywy] 1mo grzywien dworowi pięć, 2uo kościołowi pięć, prawu [ławnikom i wójtowi] według zwyczaju dawnego grzywien pięć, gromadzie zaś beczkę piwa (...)".
Zapisane
Lech Stępniewski
Gaduła
****

Wiadomości: 6 294



Zobacz profil WWW
« Odpowiedz #16 : 26 Luty 2018, 19:02:21 »

gromadzie zaś beczkę piwa (...)".

O, tak się powinno karać sąsiedzkie inwazye domowe!

Choć z drugiey strony mogłaby się zaraz pojawić siła donosów, iż naiezdnicy daley swoie swawole praktykuią i zgodnie z prawem gromadzie należy się koleyna beczka.

A z tą Makowczyk to nie mogę się połapać, kto kogo pobił i jeśli to Makowczykowa Bleierową, to czemu mąż Bleierowey "w domu Troynarowym" się wmszczył czy też szukał pomsty.

Bardzo skomplikowane było to proste życie naszych przodków.
Zapisane

NOT IN RIC - nie notowane monety i błędy w The Roman Imperial Coinage, tomy VI i VII
DzikiZdeb
Gaduła
****

Wiadomości: 3 048


Zobacz profil
« Odpowiedz #17 : 26 Luty 2018, 19:14:50 »

Choć z drugiey strony mogłaby się zaraz pojawić siła donosów, iż naiezdnicy daley swoie swawole praktykuią i zgodnie z prawem gromadzie należy się koleyna beczka.
.... którey to spożycie mogło spowodować dalsze dissidencye iakie albo porwania się do bicia, przez co woyt i całe prawo wysockie nie tylko na przednowku przed Wielką Nocą, ale regularnie przez rok cały zbierać by się musieli.

A z tą Makowczyk to nie mogę się połapać, kto kogo pobił i jeśli to Makowczykowa Bleierową, to czemu mąż Bleierowey "w domu Troynarowym" się wmszczył czy też szukał pomsty.
Według mnie to najpierw Makowczykowa Bleirowej kudłów natargała, a potem Bleierowa, nie mając warunków fizycznych ku pomście wystarczaiącei męża własnego wysłała, żeby ten Makowczykową obił, gdzie by ją nie znalazł. Co ten, spotkawszy ją w domu trzeciego jeszcze sąsiada, Troyana, uczynił.

Bardzo skomplikowane było to proste życie naszych przodków.
Ja się strasznie cieszę, że te zapiski mimo różnych najazdów przetrwały.
Zapisane
Lech Stępniewski
Gaduła
****

Wiadomości: 6 294



Zobacz profil WWW
« Odpowiedz #18 : 26 Luty 2018, 19:27:16 »

Co ten, spotkawszy ją w domu trzeciego jeszcze sąsiada, Troyana, uczynił.

To teraz mnie intryguie z iakiey to przyczyny Makowczykowa bawieła w on czas sama u Troyana zamiast siedzieć po Bożemu u Makowczyka za piecem. Wszak gdyby był z nią pomieniony Makowczyk, to albo dałby naiezdnikowi godny odpór albo też czytalibyśmy o nim w regestrze pobitych.
Zapisane

NOT IN RIC - nie notowane monety i błędy w The Roman Imperial Coinage, tomy VI i VII
DzikiZdeb
Gaduła
****

Wiadomości: 3 048


Zobacz profil
« Odpowiedz #19 : 26 Luty 2018, 21:05:20 »

To teraz mnie intryguie z iakiey to przyczyny Makowczykowa bawieła w on czas sama u Troyana zamiast siedzieć po Bożemu u Makowczyka za piecem. Wszak gdyby był z nią pomieniony Makowczyk, to albo dałby naiezdnikowi godny odpór albo też czytalibyśmy o nim w regestrze pobitych.
Ku żalowi wielkiemu memu więcey na temat pomienionych osób w całej Xiędze nic nie znayduye, tak więc iedynie poszlakowo mogę zamieścić mapę zdarzeń onych, na późnieyszey nieco cesarskiey geodezyi opartą (http://mapire.eu/en/map/secondsurvey/?layers=osm%2C5%2C42&bbox=2475007.1869849847%2C6452307.706516241%2C2479593.4086820954%2C6454352.3970228685).

19: Chałupa Makowczykow 50.0416 N 22.2241 E
20: Chałupa Bleierowowej 50.0425 N 22.2455 E
21: Chałupa Troyana 50.0424 N 22.2470 E


* mapa.JPG (141.17 KB, 1225x700 - wyświetlony 68 razy.)
Zapisane
cancan62
Triumwirat TPZN
Gaduła
*
Canada Canada

Zainteresowania:
Polskie monety bite w mennicach pruskich od XVI w. Krol Stas i Batory.

Wiadomości: 3 497



Zobacz profil
« Odpowiedz #20 : 26 Luty 2018, 21:11:03 »

Patrzac na owa mape, az zal sciska, ze CK mosc tylko malopolske nam zajal byl. Przydalaby sie mapa owa dla reszty kraju.
Zapisane

Wszystko przemija. Dzisiaj choinka, jutro kawal kija...Jacek
Lech Stępniewski
Gaduła
****

Wiadomości: 6 294



Zobacz profil WWW
« Odpowiedz #21 : 26 Luty 2018, 21:28:14 »

więcey na temat pomienionych osób w całej Xiędze nic nie znayduye

Tedy taiemnica niewieściey cnoty Makowczykowej pozostawa ieno P. Bogu wiadomą.
Zapisane

NOT IN RIC - nie notowane monety i błędy w The Roman Imperial Coinage, tomy VI i VII
DzikiZdeb
Gaduła
****

Wiadomości: 3 048


Zobacz profil
« Odpowiedz #22 : 27 Luty 2018, 13:40:50 »

Znalazłem w końcu dostępne w internecie opracowanie innej księgi (Sidzina w powiecie Suskim), wyjątkowo mizerną jeśli chodzi o ilość spraw:

https://plebeanorum.wordpress.com/ksiegi-sadowe-wiejskie/sidzina/5079-5086-1606-1681/
https://plebeanorum.wordpress.com/ksiegi-sadowe-wiejskie/sidzina/5087-5093-1681-1706/

Widać z tego jednak, że tutaj od lat 80 XVII wieku kwoty są zapisywane grzecznie w złotówkach, ostatni, sporadyczny wpis w grzywnach pojawia się w roku 1685.

Gdyby ktoś wiedział o jeszcze innych opracowaniach ksiąg sądowych z tego okresu, prosiłbym o link. Znalazłem co prawda jeszcze ze dwa odnośniki do skanów oryginałów z początku XVII w., ale bardzo ciężko się w to pismo wczytać i okres nie ten.
Zapisane
DzikiZdeb
Gaduła
****

Wiadomości: 3 048


Zobacz profil
« Odpowiedz #23 : 02 Marzec 2018, 19:21:25 »

Doczytałem do końca.

- w latach 40 pojawiają się coraz częstsze zapisy złotówkach i wydaje mi się, że zaczęli powszechnie już na złotówki liczyć, a grzywny zostały "do ksiąg" - np. dwadzieścia dwie grzywn bez groszy sześciu brzmi dość skomplikowanie, dopóki nie przeliczy się tego na złotówki i nie wyjdzie równa kwota 35 zł.
- w latach 50 zaczyna być tak pół na pół
- w latach 60 zaczynają przeważać złotówki, a transakcje zapisywane w grzywnach często są odniesieniem do starszych zapisów "ono pole, które dziad mój w roku 1722 za 40 grzywien kupił"

Ostatnia transakcja zapisana w samych grzywnach pochodzi z kwietnia 1789, czyli siedemnaście(!) lat po wcieleniu tych terenów do Austrii.
Zapisane
Lech Stępniewski
Gaduła
****

Wiadomości: 6 294



Zobacz profil WWW
« Odpowiedz #24 : 03 Marzec 2018, 13:33:54 »

transakcje zapisywane w grzywnach często są odniesieniem do starszych zapisów "ono pole, które dziad mój w roku 1722 za 40 grzywien kupił"

Czyli dobrze kombinowałem. Tak to się inercyjnie ciągnęło, bo ludzie przy zawieraniu poważnych transakcji przymierzali nową cenę do starej ceny.
Zapisane

NOT IN RIC - nie notowane monety i błędy w The Roman Imperial Coinage, tomy VI i VII
DzikiZdeb
Gaduła
****

Wiadomości: 3 048


Zobacz profil
« Odpowiedz #25 : 03 Marzec 2018, 20:02:32 »

Czyli dobrze kombinowałem. Tak to się inercyjnie ciągnęło, bo ludzie przy zawieraniu poważnych transakcji przymierzali nową cenę do starej ceny.
Trochę tak, trochę nie. Te porównania pojawiły się dopiero w połowie XVIII wieku, kiedy jak podejrzewam na co dzień liczono w złotówkach i dopiero przy transakcjach "do ksiąg" skrobano się po głowie, ile to może być grzywien. Wcześniej raczej powszechna była wiedza, że pole o szerokości czterech prętów ze starą chałupą jest warte tak (załóżmy) pomiędzy czterdzieści a pięćdziesiąt grzywien. Wiadomo, że wynikało to z zawieranych w poprzednich dziesięcioleciach transakcji, ale nie trzeba się było bezpośrednio do nich odwoływać, ta wartość była oczywista "tu i teraz".
Zapisane
Strony: 1 [2]   Do góry
  Drukuj  
 
Skocz do:  

Numizmatyka - linki do stron | Najlepsze strony numizmatyczne
Działa na MySQL Działa na PHP Powered by SMF 1.1.21 | SMF © 2006-2008, Simple Machines

Prawidłowy XHTML 1.0! Prawidłowy CSS! Dilber MC Theme by HarzeM